Het komende halfuur houden we ons bezig met...
de fascinerende wereld van het vrije besturingssysteem Linux...
zijn makers, zijn gebruikers, en de visionairs...
die het huidige digitale tijdperk blijvend zullen beïnvloeden.
Vrije software...
in de gemeenschap tot stand gekomen...
transparant en open...
maakt veel fascinerende projecten mogelijk.
Deze film zal de stelling weerleggen...
dat alleen betaalde software goed is.
In dit online tijdperk loont het zeker...
om te informeren naar Linux en vrije software.
Nu, in 2009, neemt het gebruik...
van dit besturingssysteem een grote vlucht.
De geschiedenis van Linux begon in 1991...
met een e-mail van een Finse informaticastudent.
Hij schreef aan de programmeurs van deze wereld...
dat hij een gratis besturingssysteem wil ontwikkelen...
en daarbij hulp zoekt.
Deze student is Linus Torvalds...
de grondlegger van Linux.
Ik was 21 en ik programmeerde al mijn halve leven.
Ik wist dat ik geen Dos of Windows wilde gebruiken...
en het Unix-besturingssysteem dat ik voor mijn studie gebruikte...
kon ik niet betalen.
Ik vroeg me af hoe moeilijk het zou zijn...
om zelf een besturingssysteem te schrijven.
En de rest is geschiedenis.
Over de hele wereld vond zijn idee...
om een vrij en gratis besturingssysteem te maken...
enthousiaste aanhangers.
De Linux-gemeenschap was geboren.
Was Linux in het begin...
een besturingssysteem voor specialisten...
tegenwoordig wordt het overal gebruikt.
Het is een flexibel en aanpasbaar besturingssysteem.
Het aantal verschillende soorten computers...
waarop Linux toepasbaar is...
neemt maar toe.
Naast mainframes en normale pc's...
is op het moment vooral het gebruik...
op mobiele apparatuur een trend.
Oftewel, netbooks.
Ook fabrikanten van smartphones ontdekken Linux...
als alternatief besturingssysteem.
En op het kleinste computersysteem ter wereld draait...
Linux.
Linux draait ook op veel apparaten waar u het niet verwacht.
Navigatiesystemen, internetradio's of HD-videocameras.
Zelfs veel luchtvaartmaatschappijen...
zoals hier bij Singapore Airlines...
besturen hun entertainmentsystemen met Linux.
In iedere stoel is een minicomputer ingebouwd...
waarmee het entertainementsysteem bediend wordt.
Hoe is het toch mogelijk dat...
Linux op zoveel verschillende platformen draait?
Nu, dat is heel eenvoudig.
Er is niet één Linux.
Er is wel één gemeenschappelijke basis.
De Linux-kernel.
Hierin zijn bijvoorbeeld alle stuurprogramma's voor...
de verschillende apparatuur in opgenomen.
Op deze gemeenschappelijke basis...
bouwen de ontwikkelaars van deze wereld...
hun eigen Linux-variant.
Daar zijn er dan ook heel veel van.
Niet lang geleden verkondigde zowaar de regering van Cuba...
dat die een eigen Linux-versie, Nova, heeft ontwikkeld.
Een klein deukje in het handelsembargo van de VS.
Om deze vele ontwikkelingen centraal te sturen...
is de Linux Foundation in San Francisco opgericht.
Ook al maakt Cuba geen deel uit van de Linux Foundation...
hier is men blij met iedere nieuwe Linux-ontwikkeling.
Ook als de veelheid aan ontwikkelingen...
nadelen kan meebrengen.
Het nadeel van Linux is...
dat iedereen een systeem met de Linux-kernel Linux kan noemen.
Dat is de andere kant van het verhaal.
Onze organisatie maakt standaarden...
met name een Linux-basisstandaard
Dat zou een eenheid...
binnen alle Linux-systemen mogelijk moet maken.
Dat moet het voor software ontwikkelaars mogelijk maken...
om software als...
spellen, kantoorsoftware, video- en beeldbewerkingssoftware...
zo te ontwikkelen dat...
deze op alle Linux-distributies als Suse of Ubuntu werkt.
Bij de gebruikers zijn er natuurlijk favorieten...
als het gaat om de keuze voor een distributie.
Ubuntu is op dit moment de meest populaire Linux-variant.
Gekenmerkt door eenvoudige installatie en bediening.
De gebruiker krijgt een groot aantal programma's meegeleverd...
die voorzien in alle behoeften van een normale gebruiker.
Stabiltieit, betrouwbaarheid, en ongevoeligheid voor virussen...
maken Linux tot een echt alternatief voor Windows.
Ondanks de vele voordelen van het Linux besturingssysteem...
speelt Linux wereldwijd maar een kleine rol.
Op basis van een statistische analyse van internetgebruik...
blijkt Linux een marktaandeel van onder één procent te hebben.
Het bedrijf Suse uit Neurenberg werkt...
al vele jaren met Linux.
Ze gebruiken Linux voor de zakelijke markt...
en ontwikkelen Suse Linux.
Hier ziet men meerdere oorzaken voor het kleine marktaandeel.
Er zijn vele oorzaken daarvoor.
We hebben te maken met een monopolie...
op de markt van desktopcomputers.
Hardware wordt voor Windows ontwikkeld.
Op computers wordt standaard Windows voorgeïnstalleerd...
zodat je moeite moet doen om Linux te installeren.
De installatie van Linux is tegenwoordig heel eenvoudig...
dat was vroeger wel anders.
Dan zijn er nog de zeer specifieke toepassingen...
zoals boekhoudprogramma's...
dan is er minder keuze op Linux.
Werkt bijvoorbeeld je favoriete programma onder Windows...
maar niet onder Linux...
dan kan dat lastig zijn.
Spellen zijn er nog steeds minder voor Linux.
We zijn van Neurenberg naar München afgereisd...
naar het gerenomeerde Linux Magazine.
Hier zien we nog een belangrijke reden...
voor het kleine aandeel van de Linux in het desktopgebruik.
Ik denk dat het probleem niet technisch is...
maar psychologisch.
wanneer men er zich even kort in verdiept...
dan kan men Linux makkelijk gebruiken.
en net zo makkelijk onder Windows...
opensource-programma's gebruiken.
Die programma's worden op dezelfde manier...
ontwikkeld als Linux.
Al nieuwsgierig geworden?
want Linux en opensource-software zijn werkelijk fantastisch!
Wie op internet naar opensource-software zoekt...
vindt een schat aan hoogwaardige programma's.
Hier bestaat er geen stilstand...
want de programmeurs van opensource-software...
werken continu aan verbeteringen.
Voor vrijwel ieder doel is er vrije en gratis software...
die u kunt downloaden en uitproberen.
Veel gebruikers gebruiken waarschijnlijk...
opensource-software zonder het te weten.
De internetbrowser Firefox is bijvoorbeeld opensource.
meer dan 35% van de internetgebruikers gebruikt Firefox.
Maar ook bijvoorbeeld de productie van website's zoals weblogs...
is sterk afhankelijk van opensource-software.
Of bijvoorbeeld het kantoorpakket OpenOffice.org.
Een krachtig alternatief voor gesloten programma's.
De begrippen opensource en vrije software...
worden vaak gebruikt om al deze programma's aan te duiden.
Terwijl opensource het meer technische begrip is...
duidt vrije software...
op het gedachtegoed achter deze software.
Dit gedachtegoed komt van Richard Stallman...
en is vastgelegd in de GNU-licentie.
Daarin is vastgelegd dat men zo'n programma...
voor ieder doel mag gebruiken...
deze mag kopiëren en verspreiden...
en de werking van het programma mag inzien...
en het programma mag aanpassen als men dat wil.
En de gezamenlijk ontwikkelde vrije software is...
gratis te downloaden en gebruiken.
Het zijn niet alleen de financiële voordelen...
en ook niet alleen de technische kwaliteit...
maar vooral ook de bestendigheid voor de toekomst.
Want we bepalen nu...
hoe over tien jaar het internet er uit zal zien.
Er zijn dan miljarden mensen...
die op het internet surfen.
De software zal veel verder zijn.
Er zullen veel meel mogelijkheden dan vandaag zijn.
Cibit 2009
Ook hier ziet men...
wellicht geholpen door de economische crisis...
veel aandacht voor vrije software.
Er is een zelfs eigen afdeling voor opensource-software.
De bezoeker krijgt hier een goed zicht...
op alternatieven voor de gesloten en dure softwareproducenten.
Op deze afdeling presenteert de Linux-gemeenschap zich...
net als diverse andere open source projecten.
Daarbij hoeven deze opensource-programma's zich...
al lang niet meer te verstoppen voor de betaalde concurrent.
Integendeel.
Naast het gebruiken van vrije software...
zijn er veel mogelijkheden om...
aan de ontwikkeling van programma's mee te helpen.
U wenst een nieuwe functie in OpenOffice?
dan kunt u in discussie gaan met een ontwikkelaar...
en uw wens overbrengen.
Voor mij persoonlijk is het belangrijk...
dat ik de software die ik gebruik...
ook mede kan vormgeven.
Als ik een functie mis...
dan kan ik daar zelf iets voor doen...
zodat anderen deze functie...
ook kunnen gebruiken.
Ik kan dat doen...
ook al ben ik geen programmeur.
Ik kan mijn bijdrage op andere vlakken aanbieden.
Ik kan bijvoorbeeld bijdragen aan de discussie...
over een nieuwe functie...
hoe ik dat het liefst zou zien...
en daarmee kan ik heel praktisch iets voor elkaar krijgen.
Al wandelend over de Cebit
krijg je de indruk...
dat vrije software wel een plek heeft...
maar de werkelijke waarde geen recht gedaan wordt.
Is vrije software juist nu niet uitermate geschikt...
voor het publieke domein...
zoals bijvoorbeeld voor scholen?
Een van de bekende kopstukken...
van de Linux en opensource-wereld
is Klaus Knopper.
Hij presenteert bijvoorbeeld...
opmerkelijke gratis software...
voor gehandicapten en slechtzienden.
Vergelijkbare niet-vrije software...
zou duizenden euro's kosten.
Ondanks de duidelijke voordelen van vrije software...
wordt deze weinig gebruikt.
Waarom eigenlijk?
Aanbieders van gesloten software...
moeten veel verkopen.
dat betekent: veel betalende gebruikers.
Bij ons is de software gratis...
wij kijken naar de behoeften van alle gebruikers...
er zijn mensen met een handicap...
die een speciale desktop nodig hebben.
Die maken wij dan.
Er zijn mensen die slecht horen...
maar willen iets hebben...
waarmee zij met behulp van spraakweergave...
meer met het systeem kunnen doen.
Wij maken dat.
Zo zijn er mensen kleurenblind...
wij maken een desktop die de kleuren omdraait.
wij zijn dus flexibel...
en voor ons is het belangrijk...
dat er voor iedereen een goed systeem is...
en niet slechts één systeem...
alleen geschikt voor de meerderheid.
Brussel, februari 2009
Ieder jaar vindt hier de Fosdem-conferentie plaats.
De grootste bijeenkomst in Europa...
van ontwikkelaars van vrije en opensource-software.
Meer dan 5000 specialisten...
uit alle aspecten van softwareontwikkeling...
houden zich hier twee dagen lang bezig...
over alle aspecten van vrije software.
In navolging van de gemeeschapsgedachte...
is deelname gratis.
en velen hebben de reiskosten naar Brussel zelf betaald.
Het gemeenschapsgevoel wordt vooral gesterkt...
door de aanwezigheid van vele kopstukken
uit de vrije software-gemeenschap.
Fosdem is echter meer dan een gezellig bijeenkomen...
van de open source gemeenschap.
Leren is een belangrijk aspect voor deze gemeenschap.
Mensen komen hier om van elkaar te leren.
Dat is vaak dé reden...
om aan een opensource-project deel te nemen.
Dit maakt opensource een belangrijk educatief instrument.
Hier komt men samen om te leren...
hoe men grootschalige software kan schrijven.
Dat zou door universiteiten...
en andere instellingen opgepakt moeten worden.
Opensource-software is vooral bedoeld...
om goede software te maken...
maar het is tegelijkertijd enorm leerzaam.
En de leerfactor was voor de vele deelnemers heel hoog...
want het programma was boordevol.
Vakmensen uit heel Europa...
presenteerden de nieuwste ontwikkelingen...
zodat de gemeenschap daar middels deelname aan seminars...
van kan profiteren.
Maar opensource-software is meer dan alleen programmacode.
Ik geloof niet dat...
mensen de werkelijke waarde van vrije software kennen.
Veel mensen denken dat "gratis" belangrijk is.
De werkelijke waarde is echter...
dat de gebruiker controle heeft...
over wat men met de software wil doen.
Zeker nu we als Europa op Big Brother afstevenen...
met camera's op iedere hoek...
waar je crimineel bent als je muziek downloadt...
waar geprobeerd wordt te controleren...
wat we ervaren en waar we heen gaan.
Precies hier wordt de waarde...
van vrijheid begrijpbaar.
En dat geldt voor software evenzeer...
als voor alle andere domeinen van onze cultuur.
Naast het belangrijke vrijheidsaspect van opensource...
is de openheid van ons digitale gedachtegoed op zich...
te rechtvaardigen.
We spreken over digitale vrijheid...
net zoals wetenschappers over de openheid van kennis.
Al deze dingen duiden erop...
dat we ons op een punt bevinden...
waarop de mensheid een fundamentele verandering ondergaat.
Dat was in de landbouw niet anders...
ook daar is de wijze van functioneren...
grondig veranderd.
Lezen, schrijven, rechten: al deze zaken...
gevormd en veranderd.
Dat is bij software net zo.
Software is de cultuurtechniek...
van het digitale tijdperk.
En daarmee heeft software...
politieke, economische, wetenschappelijke...
en vele andere implicaties...
die we moeten beseffen.
Zo zijn opensource-ontwikkelaars intussen meeer...
dan alleen leveranciers van programmacode.
De programmeur beïnvloedt onze toekomst.
Kingswood Warren, 50 minuten rijden van Londen.
In deze statige gebouwen...
bevinden zich de onderzoeks- en ontwikkelingsafdeling van de BBC.
Hier wordt de televisie van de toekomst vormgegeven.
David Kirby en zijn team verrichten pionierswerk...
voor de inzet van nieuwe technieken bij de televisie.
David Kirby leidt een onderzoeksgroep...
die meewerken aan het Linux-project Ingex.
Daarmee wil de BBC nieuwe wegen inslaan...
met betrekking tot televisieproductie.
Kwalitatief hoogstaande televisiemontage...
op basis van opensource-software.
Als we het Ingex-systeem in de studio gebruiken...
beginnen we met de camera.
Normaal gezien hebben we professionele studiocamera's...
maar in het onderzoekslab gebruiken we kleinere.
De videosignalen komen hier binnen...
in het Ingex systeem.
Hier op de controlemonitor...
zijn de vier camerabeelden te zien.
We kunnen op ieder moment...
de opname starten of stoppen.
Ook kunnen we terugspoelen.
Daarbij hebben we nadruk gelegd...
op eenvoudige bediening.
Na de opname worden de bestanden...
automatisch naar de videoserver gekopieerd.
Hier wordt dan het materiaal bewaard...
van een dag of een week aan opnames.
Hier, in de zogenaamde postproductie...
waar de televisie-uitzending geproduceerd wordt...
kunnen de videobestanden direct op de server bewerkt worden.
hier kan de uitzending samengesteld worden...
en vervolgens worden uitgezonden.
Deze al in gebruik zijnde software...
is geheel gebaseerd op het gratis besturingssysteem Linux...
en zelfontwikkelde componenten.
Eén reden voor de ontwikkeling was...
een enorme materiaal besparing...
tijdens een studioproductie.
In samenwerking met onze tv-collega's die "Dragon's Den" maken...
gebruikten we normaal meer dan 50 van deze cassettes per dag.
Waarbij we met 7 camera's werkten.
Met ons Ingex-systeem...
past dat hele materiaal op één terabyte-harde schijf...
waarbij er ook nog plek overblijft voor volgende opnames.
We hebben het dus over een verhouding...
van 50 van deze cassettes...
tot één harde schijf.
Het door de BBC ontwikkelde digitale opnamesysteem...
dat op Linux en normale pc-hardware loopt...
geeft de BBC aan iedereen met interesse gratis weg.
Want tenslotte is ook Ingex een gemeenschapsproduct.
Ingex zou niet bestaan...
als er geen basis van opensource-software was.
Het is moeilijk in te schatten...
maar ongeveer een derde...
hebben we zelf geprogrammeerd.
De rest is gebaseerd op opensource-software...
gratis te downloaden op internet.
Vandaar is het ook heel normaal dat we ons systeem...
als opensource-software vrij beschikbaar stellen...
zodat anderen er ook van kunnen profiteren.
De innovatieve opensource-gedachte...
dringt ook steeds meer door tot plaatsen...
waarvan je verwacht dat ze aan oude waarden vasthouden.
Hier in München wordt al twee jaar gewerkt aan de omschakeling...
van ongeveer 14.000 Windows-computers ...
naar Linux en vrije software.
Het LiMux-team in München is zoiets als...
het kleine Gallische dorp
in het door Windows gedomineerde IT-landschap.
Hier zet men in op open standaarden
en de vrijheid om de verdere ontwikkeling
zelf in de hand te nemen.
Alle medewerkers zien op hun computer
een overeenkomstig bureaublad.
De zogenaamde standaard-desktop.
De desktop, die zowaar een TÜV-certificaat
voor gebruiksvriendelijkheid heeft gekregen.
Naast de eenvoud van het systeembeheer...
speelt ook het kostenbesparing een belangrijke rol.
Zo zal de inzet van Linux en vrije software
in de komende vijf jaar...
3 miljoen euro aan licentiekosten voor software besparen.
In de beginfase van het project...
Was er terecht de kritische vraag...
Hoe kunnen jullie je dit veroorloven hier in München?
Er was echter wel het besef...
dat vrije software een echt alternatief is.
Vrije software wordt al gebruikt...
en dat is ook precies de boodschap die we uitdragen.
Bij ons draait vrije software op de werkplek...
sinds meer dan twee jaar productief en effectief.
Bijna 1200 werkplekken...
zijn overgezet naar Linux.
Op meer dan 8000 computers wordt OpenOffice gebruikt.
Het Linux-team...
heeft zelfs een eigen formuliertoepassing ontwikkeld...
die ze gratis aan geïnteresseerde gebruikers doorgeven.
Het grote voordeel van vrije software is natuurlijk dat...
iedereen eraan kan deelnemen...
iedereen hiervoor programma's kan schrijven...
iedereen feedback kan geven...
diensten ervoor kan aanbieden...
Dus de mogelijkheden om hiermee
een eigen bedrijf in op te starten zijn enorm.
Een opensource-project dat bijzondere aandacht verdient...
is de inzet van Linux en opensource in derdewereldlanden.
Daar ontbreken de middelen en kennis
om de opgroeiende generatie...
te laten deelnemen aan de moderne IT-maatschappij.
Daarom begon het Freiburgse opensource-netwerk
oftewel FreiOSS...
enige tijd geleden het ambitieuze project "Linux for Africa".
Gebruikte computerhardware die in Duitsland overbodig is geworden...
wordt verzameld en nagekeken.
Afrikaanse IT-onderwijzers worden uitgenodigd...
en met intensieve scholing op het Linux-project voorbereid.
Later kunnen scholen in Afrika dan...
met een speciale Linux-versie voor scholen werken...
en zo onderdeel worden van de belangrijke IT-wereld.
Tweedehands hardware in combinatie met Linux en opensource-software...
levert een heel voordelige situatie op.
Als je kijkt naar ons land...
Zul je zien dat wij geen ervaring hebben met computers.
Veel scholen hebben geen computer.
We moeten de mensen ondersteunen...
zodat ze meer over informatietechnologie leren.
Tegenwoordig is het moeilijk om zonder IT-kennis te leven.
We leven in een IT-wereld.
We moeten ons land vooruit brengen...
en de regering...
kan geen computers voor scholen ter beschikking stellen.
Schenkingen aan het project...
worden dan ook graag aangenomen.
Deze documentaire over Linux en vrije software...
zou niet volledig zijn zonder hem: Tux.
Deze nederig ogende vogel is namelijk...
de mascotte van het besturingssysteem Linux.
Overal waar je Tux tegenkomt weet je:
hier wordt met Linux gewerkt.
Linus Torvalds zelf...
zou deze vogel als mascotte hebben voorgedragen.
Misschien omdat hij in de dierentuin...
door zo'n pinguïn is gebeten?
De naam Tux heeft een eenvoudige verklaring.
Een pinguïn ziet eruit alsof hij een smoking aan heeft.
Een smoking heet in de VS tuxedo, vandaar Tux.
De meer intieme verklaring voor de oranje snavel en zwemvoeten...
staat in de biografie van Linus Torvalds.
Zijn pinguïn moet er gelukkig uitzien...
alsof hij net na koel biertje de beste vrijpartij van zijn leven had.
Hij moet onmiskenbaar zijn...
daarom heeft hij een oranje snavel en oranje voeten...
zodat hij eruit ziet als een pinguïn wiens moeder een eend was.
Alsof Daisy Duck op een cruise naar Antarctica...
in een wilde nacht een onenightstand had met een inheemse vogel.
Nu weet u meteen waarom Tux zo vrolijk kijkt.
De filosofie van vrije software...
beïnvloedt ons digitale tijdperk voorgoed.
Overal over de wereld streven mensen naar digitale vrijheid.
Zo is er bijvoorbeeld de ontwikkeling van vrije wegenkaarten...
waar de mensen van de wereldwijde Open Streetmap-gemeenschap...
in hun vrije tijd aan bijdragen.
De kaarten van deze wereld moeten er zijn voor iedereen.
Of denk eens aan de Creative Commons-licentie...
die het rechtenvrije gebruik van media...
en de vermelding van bronnen regelt.
Deze moderne omgang met media komt steeds meer voor op het internet.
Een bekend voorbeeld is bijvoorbeeld...
de website van het Witte Huis.
Info over President Obama valt onder de Creative Commons-licentie.
De Wikipedia-encyclopedie...
een open en vrij gemeenschapsproject.
Ontelbare creatieve projecten...
worden mogelijk door vrije en open software.
En iedereen die wil kan daaraan meedoen.
Samen creëren en ervaren in openheid en transparantie.
dat is het belangrijkste...
wat we van Linux en opensource-software geleerd hebben.