Nederlandstalige Ubuntu wiki

Omgeleid vanaf pagina "SoftwareInstalleren"

Bericht wissen

Software installeren

Ubuntu

Inleiding

Met Ubuntu worden standaard al veel programma's voor uiteenlopende taken meegeleverd. Denk maar aan een internetbrowser ( Firefox ), een kantoorpakket ( OpenOffice ), een e-mailprogramma ( Evolution ), een tekenprogramma ( Gimp ) en nog heel wat meer nuttige programma's. Maar het is toch zeker niet ondenkbaar dat u nog wat extra programma's wilt installeren. Daarom zult u zeker blij zijn om te horen dat u op gemakkelijke wijze zeer veel extra programma's kunt installeren.

U bent wellicht gewend om extra programma's via een website te downloaden. In Ubuntu gaat dit net iets anders. U moet extra programma's niet downloaden vanaf een website, maar via de eigen pakketbronnen van Ubuntu. In deze speciaal voor Ubuntu ingerichte pakketbronnen kunt u zeer veel extra programma's vinden. Momenteel zijn er via deze pakketbronnen zelfs zo'n 30.000 programma's te installeren, en er worden nog steeds dagelijks extra programma's toegevoegd! Dat is dus zeker ruim voldoende voor normaal gebruik!

Door deze methode kunt u makkelijk programma's vinden om te installeren, want alle programma's zijn netjes verzameld op één plek.

Twee manieren

Er zijn twee manieren om een softwarepakket te installeren in Ubuntu.

Het Ubuntu Software centrum

De eerste en makkelijkste manier om software te installeren is door middel van het Ubuntu softwarecentrum:

Ubuntusoftwarecentrum1004.png

In het Ubuntu Softwarecentrum kunt u zelf naar softwarepakketten zoeken door door de lijsten met softwarepakketten te bladeren of door een deel van de naam in te typen in de rechterbovenhoek van het venster:

RestrictedExtras.png

Het installeren van een softwarepakket spreekt voor de rest voor zichzelf. U zult het wachtwoord van uw gebruikersaccount moeten invoeren als Ubuntu Softwarecentrum hier om vraagt. Dit is een veiligheidsmaatregel zodat alleen gebruikers met de juiste rechten beheerderstaken, zoals het installeren en verwijderen van software, kunnen uitvoeren. .

Synaptic

Met het Ubuntu Softwarecentrum is het eenvoudig om naar een softwarepakket te zoeken, omdat niet alle softwarepakketten, maar alleen de populairste softwarepakketten hier worden getoond.

Daardoor kunt u echter soms een specifiek softwarepakket niet vinden, alhoewel het wel in de officiële Ubuntu pakketbronnen is opgenomen. U kunt dit soort softwarepakketten vinden via Synaptic paketbeheer

In Synaptic pakketbeheer zijn alle programma's die in de officiële pakketbronnen van uw versie van Ubuntu zijn opgenomen, te vinden. U kunt Synaptic pakketbeheer starten door naar Systeem → Beheer → Synaptic Pakketbeheer te gaan. Omdat er beheerdersrechten nodig zijn voor een administratieve taak zoals het installeren van een softwarepakket wordt er u gevraagd om uw wachtwoord in te typen wanneer u Synaptic start.

synaptic.png

Synaptic bestaat uit drie onderdelen:

  1. De linkerhelft: hier kan de hele lange lijst van alle pakketten gefilterd worden op categorie (multimedia, grafisch, spelletjes, ...), op geïnstalleerd of niet-geïnstalleerd (onder status), op speciale filters (pakketten die u hebt gemarkeerd voor een verandering, pakketten die 'gebroken' zijn) of op de zoekopdracht.

  2. Het rechter-boven-venster: hier staan alle gevonden pakketten alfabetisch geordend. Als in de linkerhelft bijvoorbeeld op spelletjes is geordend, staan hier de spelletjes op alfabetische volgorde.

  3. Het rechter-onder-venster: wanneer u een pakket selecteert, komt er hier een korte beschrijving (in het Engels) van het softwarepakket te staan.

Tip: als u met de zoekknop naar een pakket zoekt, moet u in de lijst van resultaten kiezen voor het pakket met de meest passende naam.

Als u een pakket gevonden hebt en u het wilt installeren, moet u er op klikken met de rechtermuisknop en in het contextmenu kiezen voor Markeren voor installatie.

synaptic_abiword.png

Als u alle pakketten die u wilt installeren op deze manier hebt aangevinkt, klik dan op de knop Toepassen bovenin het scherm.

Bij sommige pakketten zal nog een venster gelijkaardig aan het onderstaande venster verschijnen. Dit venster duidt gewoon erop dat het softwarepakket dat u wilt installeren nog extra softwarepakketten nodig heeft om correct te werken. Klik bij dit venster gewoon op de knop Aanvaarden om deze benodigde pakketten automatisch te laten installeren.

synaptic_abiword_benodigd.png

Indeling van de pakketbronnen

De Ubuntu pakketbronnen zijn opgesplitst in vier onderdelen (ref):

main

Door Canonical ondersteunde Open-Source softwarepakketten. Voor deze software staat Canonical (het bedrijf achter Ubuntu) garant voor de kwaliteit.

universe

Door de gemeenschap ondersteunde Open-Source softwarepakketten. Voor deze software staat niemand garant, maar door de enthousiaste gemeenschap van vrijwilligers kunt u er toch van uitgaan dat al de software in dit onderdeel op uw systeem zal werken. Dit deel is tevens het omvangrijkst.

restricted

Dit zijn niet-vrije stuurprogramma's die u misschien nodig hebt om al uw hardware te kunnen gebruiken. De makers van deze programma's staan garant voor de softwarepakketten in dit deel.

multiverse

Dit is software die niet beschikbaar is onder een vrije licentie en wordt door wettelijke en auteursrechtelijke regelingen beperkt. De aanbieders van de softwarepakketten in dit deel staan garant voor de werking van de softwarepakketten.

In Ubuntu kunt u de beschikbare softwarebronnen beheren door naar Systeem → Beheer → Softwarebronnen → tabblad Ubuntu software / Overige software te gaan.

Selecteer welke software u beschikbaar wilt hebben.

Soorten updates

Er zijn vier typen updates:

security

Dit zijn zeer belangrijke beveiligingsupdates. Verzeker uzelf ervan dat u deze updates altijd installeert.

updates

Dit zijn updates die fouten met een hoge impact verhelpen. Het wordt sterk aanbevolen om ook dit soort updates altijd te installeren.

proposed

Dit zijn de allernieuwste, pas uitgegeven updates. De bedoeling is dat vrijwillige testers eerst deze updates uittesten voordat de updates beschikbaar worden gesteld aan het grote publiek. Het wordt sterk aangeraden om dit soort updates nooit te installeren tenzij u vrijwillig aan het team dat updates test deelneemt.

backports

Dit zijn niet-ondersteunde software-updates; software die vanuit een recentere versie van Ubuntu ook beschikbaar wordt gemaakt voor uw versie. Het inschakelen van deze bron kan de stabiliteit van uw systeem schaden. Schakel de backports dan ook enkel tijdelijk in als u een bepaald pakket nodig hebt; installeer (tenzij vermeld) geen aangeboden updates en schakel de bron weer uit.

In Ubuntu kunt u instellen welke soorten updates u beschikbaar wilt stellen aan uzelf door naar Systeem → Beheer → Softwarebronnen → tabblad Updates te gaan.

Duid aan welke updates u wilt ontvangen. Het wordt aangeraden enkel de twee bovenste types in te schakelen.

Downloaden van software

Soms is software niet beschikbaar via de Ubuntu pakketbronnen, en dus niet te vinden in Synaptic. Als dit het geval is, kunt u soms de software (net zoals gebruikelijk is voor Windows) van een website downloaden.

Waarschuwing.

Download alleen software rechtstreeks van een website als de software niet beschikbaar is in de Ubuntu pakketbronnen! De kwaliteit van de software in de pakketbronnen wordt door ervaren mensen gecontroleerd en is 100% veilig, dit is bij andere software mogelijk niet het geval. Ook worden pakketten uit de pakketbronnen automatisch up-to-date gehouden door middel van de update-manager. Bij door uzelf gedownloade pakketten zult u deze updates missen.

Daarbij komt dat software van buitenaf mogelijk interfereert met de rest van het systeem waardoor (stabiliteits)problemen kunnen ontstaan. Installeer sowieso enkel software waarvan u de maker vertrouwt.

Hieronder volgt een korte beschrijving van verschillende types bestanden met een korte uitleg hoe u ze over het algemeen moet installeren. Aangezien dit van geval tot geval kan verschillen wordt aanbevolen de README en INSTALL bestanden te lezen, indien beschikbaar. Deze bevatten vaak instructies hoe de software geïnstalleerd moet worden.

Type

Installatie

.deb

Dubbelklikken.

.bin

Open een Terminalvenster en typ chmod +x naamvanhetbestand.bin (vervang naamvanhetbestand door de naam van het bin-bestand). Typ daarna ./naamvanhetbestand.bin

.sh

Rechtermuisknop op het .sh-bestand, kies voor Eigenschappen en zet op het tabblad Rechten een vinkje voor Is uitvoerbaar. Dubbelklik daarna op het .sh-bestand.

.package

Rechtermuisknop op het .package-bestand, kies voor Eigenschappen en zet op het tabblad Rechten een vinkje voor Is uitvoerbaar. Dubbelklik daarna op het .package-bestand. De eerste keer zal AutoPackage geïnstalleerd worden en dient u akkoord te gaan met de voorwaarden, de 2e keer wordt direct de installatie(wizard) voor het .package-bestand gestart.

.rpm

Zoek eerst naar een .deb-bestand, als dat niet beschikbaar is, installeer dan uit Synaptic/Adept het pakket alien en dubbelklik daarna op het .rpm-bestand.

.run

Hierop kunt u gewoon dubbelklikken en de installatie(wizard) zal starten. Start er niets, klik dan eerst met de rechtermuisknop op het .run-bestand, kies voor Eigenschappen en zet op het tabblad Rechten een vinkje voor Is uitvoerbaar. Dubbelklik daarna nogmaals op het .run-bestand.

Kubuntu

Inleiding

Met Kubuntu worden standaard al veel programma's voor uiteenlopende taken meegeleverd. Denk maar aan een internetbrowser ( Konqueror ), een kantoorpakket ( Koffice ), een e-mailprogramma ( KMail ), een tekenprogramma ( Gimp ) en nog heel wat meer nuttige programma's. Maar het is toch zeker niet ondenkbaar dat u nog wat extra programma's wilt installeren. Daarom zult u zeker blij zijn om te horen dat u op gemakkelijke wijze zeer veel extra programma's kunt installeren.

U bent wellicht gewend om extra programma's via een website te downloaden. In Kubuntu gaat dit net iets anders. U moet extra programma's niet downloaden vanaf een website, maar via de eigen pakketbronnen van Kubuntu. In deze speciaal voor Kubuntu ingerichte pakketbronnen kunt u zeer veel extra programma's vinden. Momenteel zijn er via deze pakketbronnen zelfs zo'n 30.000 programma's te installeren, en er worden nog steeds dagelijks extra programma's toegevoegd! Dat is dus zeker ruim voldoende voor normaal gebruik!

Door deze methode kunt u makkelijk programma's vinden om te installeren, want alle programma's zijn netjes verzameld op één plek.

Twee manieren

Er zijn twee manieren om een softwarepakket te installeren in Kubuntu.

Adept

De eerste en gemakkelijkste manier om software te installeren in Kubuntu is door middel van Adept.

Jammer genoeg wordt Adept niet standaard bij Kubuntu meegeleverd, dus zullen we het moeten installeren via een terminalvenster.

Start eerst een terminalvenster door naar Kickoff Menu → Programma's → Hulpmiddelen → Terminal-emulatieprogramma te gaan. U ziet nu het volgende venster:

KubuntuTerminal.png

Kopieer en plak vervolgens de volgende regel in het terminalvenster en druk op Enter:

sudo apt-get install adept

Geef vervolgens het wachtwoord van uw gebruikersaccount in ( let op: u ziet niets, zelfs geen sterretjes, terwijl u typt. Dit komt door beveiligingsoverwegingen )

KubuntuTerminalWachtwoord.png

Het kan dat u nog gevraagd wordt of u echt wilt doorgaan. Druk in dat geval gewoon op J en vervolgens op Enter.

Nu verschijnt er heel veel tekst in het terminalvenster. Als u weer een opdracht kunt intypen, kunt u het terminalvenster sluite en is Adept geïnstalleerd.

Nu kunt u Adept heel makkelijk starten door naar Kickoff menu → Programma's → Add/Remove software te gaan.

Bij het starten van Adept moet u het wachtwoord van uw gebruikersaccount ingeven. Dit is nodig omdat het installeren en verwijderen van software een administratieve taak is en men wilt dat alleen mensen die bevoegd zijn hiervoor zo'n taken kunnen uitvoeren.

StartschermAdept.png

In dit venster kunt u helemaal links de tabbladen Sources, Browse, Preview en Progress zien en erop klikken om naar die tabbladen te gaan. In die tabbladen kunt u respectievelijk pakketbronnen toevoegen, aanpassen en verwijderen, naar pakketten zoeken, de wijzigingen die u heeft gemarkeerd ( zoals het verwijderen van geïnstalleerde pakketten en het installeren van nieuwe ) kunt zien en de progressie van het uitvoeren van de door u doorgevoerde wijzigingen kunt volgen.

Als u zich op het tabblad Browse bevindt ( wat we in de rest van deze uitleg zullen veronderstellen ) ziet u naast de lijst van tabbladen een lijst van categorieën van pakketten. Klik op zo'n categorie om de pakketten in die categorie te bekijken.

Daarnaast zie u de lijst van pakketten. Klik op de naam van een pakket om een beschrijving ervan te krijgen.

Om een pakket te installeren moet u op haar naam klikken en daarna Install this package aanvinken. Nu hebt u gemarkeerd dat dit pakket geïnstalleerd moet worden. Nu moeten we Adept nog vertellen om de gemarkeerde wijzigingen door te voeren. Dit kunt u doen door op het tabblad Preview rechtsonder in het venster op de knop Apply changes te klikken.

KPackageKit

Met het Adept is het eenvoudig om naar een softwarepakket te zoeken, omdat niet alle softwarepakketten, maar alleen de populairste softwarepakketten hier worden getoond.

Daardoor kunt u echter soms een specifiek softwarepakket niet vinden, alhoewel het wel in de officiële Ubuntu pakketbronnen is opgenomen. U kunt dit soort softwarepakketten vinden via KPackageKit.

In KPackageKit zijn alle programma's die in de officiële pakketbronnen van uw versie van Kubuntu zijn opgenomen, te vinden. U kunt KPackageKit starten door naar Kickoff menu → Programam's → Systeem → Softwarebeheer te gaan. Omdat er beheerdersrechten nodig zijn voor een administratieve taak zoals het installeren van een softwarepakket wordt er u gevraagd om uw wachtwoord in te typen wanneer u de veranderingen in KPackageKit die u hebt gemarkeerd wilt toepassen.

KPackageKitIntro.png

Zoals u op bovenstaande schermafbeelding ziet, is er geen overzicht van pakketten als u KPackageKit net hebt opgestart. Dit komt omdat KPackageKit verwacht dat u hier naar specifieke pakketten komt zoeken die u niet kunt vinden in Adept en waarvan u de naam kent. Bovenaan het grote, lege veld aan de rechterkant van het venster is er een invoervak waarin u uw zoekopdracht kunt ingeven. Als u daarna op Enter klikt zal KPackageKit in de database van alle pakketbronnen zoeken naar pakketten die aan uw zoekopdracht voldoen. Het resultaat ziet u dan beneden in het veld.

KPackageKitSearch.png

Mocht u toch naar pakketten willen bladeren, dan kan u in het dropdown-menu rechts van het venster ( dat nu gelabeld is met "Text search" ) een categorie van pakketten selecteren.

Als u het pakket gevonden hebt en u het wilt installeren moet u eerst op de naam van het pakket en daarna rechts op het grijze pijtlje klikken. ( Opmerking: als een pakket al geïnstalleerd is zult u in plaats van een pijltje een kruisje zien! )

KPackageKitPakketAanduidenInstalleren.png

Nu is het gewenste pakket gemarkeerd om geïnstalleerd te worden. Nu moet u enkel nog de gemarkeerde wijzigingen doorvoeren. Dit doet u door rechtsonder in het venster op de knop Toepassen te klikken. Laat KPackageKit nu even rustig het technische werk opknappen. Als u een melding krijgt over dat er nog wat andere wijzigingen moeten worden aangebracht om de gemarkeerde wijzigingen door te voeren, klik dan gewoon op Doorgaan.

Nu zal KPackageKit om het wachtwoord van uw gebruikersaccount vragen. Voer dit in en klik vervolgens op OK.

Nadat u dat gedaan heeft, zal het pakket geïnstalleerd zijn!

PPA's: extra pakketbronnen

Er bestaan in Ubuntu niet slechts een paar officiële pakketbronnen. Iedereen kan een eigen pakketbron opzetten!

Zo'n extra pakketbron wordt een PPA genoemd. In PPA's kunt u software vinden die niet in de officiële pakketbronnen te vinden is of nieuwere versies van software dan de versie die in de officiële pakketbronnen beschikbaar is. PPA is de afkorting van Personal Package Archive.

Voeg een PPA uitsluitend toe, als duidelijk is

  • welke software door de PPA wordt aangeboden
  • wie de aanbieder is van deze PPA
  • en als deze aanbieder te vertrouwen is!

Het gebruik van software uit PPA's is op eigen risico!

Ga om een PPA toe te voegen naar Kickoff menu → Programma's → Systeem → Softwarebeheer → Tabblad instellingen → Edit Software Sources. Omdat u een beheerstaak gaat uitvoeren moet u weer uw wachtwoord invoeren en op OK klikken. Als het venster eenmaal geopend is moet u naar het tabblad Overige software gaan. Klik daarna op de knop Toevoegen... . Geef nu de naam van de gewenste PPA in en druk op OK.

KPackageKitPPAToevoegen.png

Vervolgens moet u op de knop Sluiten klikken. Hierna krijgt u het volgende scherm:

KPackageKitHerladen.png

Klik nu gewoon op de knop Herladen. Deze melding verschijnt omdat het pakketbeheersysteem, dat op de achtergrond draait, aan de lijst van databases waar het pakketten kan halen, die deze op het moment gebruikt, de door ons toegevoegde, nieuwe pakketbron moet toevoegen.

Vervolgens krijgt u als alles goed is het volgende venstertje te zien:

KPackageKitOperatieSuccesvol.png

Klik nu op de knop Sluiten. Sluit het venster van KPackageKit door in de rechterbovenhoek op het kruisje te klikken. De gewenste PPA is nu succesvol toegevoegd!

Waar kan men nu eigenlijk PPA's vinden om toe te voegen?

U vraagt zich nu waarschijnlijk af waar men nu eigenlijk namen van PPA's om toe te voegen kunt vinden.

Wel, meestal zult u als u een forumonderwerp leest over een nieuw programma, of over een nieuwe versie van een bepaald programma, in dat forumonderworp de naam van een PPA kunnen terugvinden die u moet toevoegen om het niuewe programma of de nieuwe versie toe te voegen.

Als u toch doelgericht wilt zoeken op PPA's, kunt u dat op de Launchpad website ( hét ontwikkelplatform voor programma's voor Ubuntu ). Voer in het invoervak een zoekterm in en druk daarna op de knop Search. Klik in de lijst van resultaten op de gewenste PPA-naam om naar een gedetailleerde pagina over deze PPA te gaan. Op deze pagina zullen twee belangrijke gegevens staan, de namen van de pakketten in de PPA en de naam van de PPA zelf.

PaginaOverPPALaunchpad.png

Software gedownload via het internet installeren

Soms is een bepaald programma of een versie van een bepaald programma noch via de Ubuntu pakketbronnen, noch via ( betrouwbare ) PPA's beschikbaar. In dat geval zult u het desbetrefende programma van de website van de maker moeten downloaden. Dit is zoals u waarschijnlijk gewend bent vanuit Windows.

Waarschuwing!

Download alleen software rechtstreeks van een website als de software niet beschikbaar is in de Ubuntu pakketbronnen! De software in de officiële pakketbronnen is door ervaren mensen op kwaadaardige software gecontroleerd en is 100 % veilig. Ook kan gedownloade software interfereren met de rest van het systeem waardoor problemen kunnen ontstaan, en worden pakketten uit de officiële pakketbronnen automatisch actueel gehouden door middel van de update-manager, in tegenstelling tot van een website gedownload pakket, dat u zelf actueel zult moeten houden.

Als u toch een pakket van een website moet downloaden, download dit pakket dan in ieder geval nooit van een website waarvan u de maker niet vertrouwd!

.deb

Als u van een website software wilt downloaden, moet u een .deb bestand downloaden. Hieronder bespreken we hoe u zo'n bestand installeert:

Klik op het bestand. U ziet nu het volgende venster: KubuntuDebInstallerenEersteScherm.png

Klik nu op de knop Pakket installeren. Voer nu uw wachtwoord in en klik op OK. Laat het programma nu even zijn werk doen. Daarna ziet u een venster gelijkaardig aan het volgende:

KubuntuDebInstallerenSuccesvol.png

U kunt nu op Close klikken en dan bent u klaar.

Referenties


CategoryWerkenMetUbuntu